مصرف روزانه نوشابه و سایر نوشیدنیهای شیرین، عادتی است که بسیاری از افراد با وجود آگاهی از مضرات آن، همچنان ادامه میدهند.
اما پژوهشی تازه هشدار میدهد این عادت میتواند پیامدی جدیتر از آنچه تصور میشود داشته باشد: افزایش چشمگیر خطر سرطان معده.
یافته اصلی پژوهش
بر اساس نتایج منتشرشده در نشریهای تخصصی در حوزه گوارش و کبد، افرادی که دستکم یک لیوان نوشیدنی شیرین در روز مصرف میکنند، نزدیک به دو و نیم برابر بیشتر از افرادی که اصلاً چنین نوشیدنیهایی نمینوشند، در معرض ابتلا به سرطان معده قرار دارند. پژوهشگر ارشد این مطالعه، متخصص گوارش بیمارستان عمومی ماساچوست، این را نخستین پژوهشی میداند که چنین ارتباطی را در جمعیت آمریکا نشان میدهد؛ موضوعی که اهمیت دارد چون سرطان معده پنجمین عامل مرگ ناشی از سرطان در جهان است و نقش رژیم غذایی در آن کمتر شناخته شده بود.
تفاوت میان زنان و مردان
جالب اینجاست که این افزایش خطر در دو جنس یکسان نبود؛ در زنان مصرفکننده روزانه، خطر ابتلا حدود سه برابر بود، در حالی که در مردان این رقم به حدود دو برابر میرسید.
درباره این پژوهش
دادههای این تحقیق از دو مطالعه بزرگ با بیش از ۱۱۲ هزار شرکتکننده گردآوری شده که طی سالهای ۱۹۸۶ تا ۲۰۲۲ هر دو سال یکبار پرسشنامههایی درباره تغذیه، سبک زندگی و سابقه پزشکی خود پر میکردند. در این بازه، ۲۷۸ مورد سرطان معده در میان شرکتکنندگان ثبت شد. نکته قابلتوجه دیگر این بود که پژوهشگران هیچ ارتباطی میان نوشیدنیهای شیرینشده با شیرینکننده مصنوعی و افزایش خطر سرطان معده پیدا نکردند؛ ارتباط تنها با قند واقعی دیده شد.
چرا نوشیدنی شیرین ممکن است اینقدر خطرناک باشد؟
نوشیدنیهای شیرین پیشتر هم با بیش از ۱۸۰ هزار مرگ سالانه در جهان و افزایش خطر دیابت نوع ۲، چاقی و برخی سرطانهای دیگر مانند سرطان سینه، کبد و روده بزرگ مرتبط دانسته شده بودند. پژوهشگران چند مکانیسم احتمالی برای ارتباط با سرطان معده مطرح میکنند: افزایش وزن، مقاومت به انسولین، اختلال هورمونی، التهاب مزمن، آسیب به دیانای و برهمخوردن تعادل باکتریهای روده.
محدودیتهای مطالعه
پژوهشگران تأکید میکنند این یک مطالعه مشاهدهای است و صرفاً همبستگی را نشان میدهد، نه رابطه علت و معلولی قطعی. یکی از محدودیتهای مهم نیز نبود اطلاعات درباره عفونت باکتری هلیکوباکتر پیلوری در شرکتکنندگان است؛ باکتریای که از عوامل شناختهشده سرطان معده به شمار میرود. با این حال، پژوهشگران بر ضرورت انجام مطالعات بیشتر برای روشنشدن این ارتباط و سازوکارهای زیستی آن تأکید دارند.