آنفلوآنزا در ۲ استان بالاتر از سطح هشدار | آخرین وضعیت تهران و هرمزگان
بر اساس گزارشهای جدید از مرکز کنترل بیماریها، استانهای تهران و هرمزگان در وضعیت بحرانی آنفلوآنزا قرار گرفتهاند و میزان ابتلا به این بیماری به سطح بالاتر از هشدار رسیده است. این افزایش ناگهانی، نگرانیهای فراوانی را در میان مسئولان بهداشتی و مردم ایجاد کرده است. در این مقاله به جزئیات این وضعیت، تفاوت آنفلوآنزا با رینوویروس و راهکارهای پیشگیری میپردازیم.
وضعیت قرمز در تهران و هرمزگان؛ چه ویروسهایی در گردش است؟
علاوه بر آنفلوآنزا، بررسیهای ویروسی نشان داده که رینوویروسها نیز در نیمه دوم بهمنماه در صدر پاتوژنهای تنفسی این دو استان قرار دارند. رینوویروسها که عامل رایج سرماخوردگی هستند، با توجه به سرایت بالای خود میتوانند باعث افزایش مراجعه بیماران به مراکز درمانی شوند و فشار بیشتری بر سیستم بهداشتی وارد کنند. هماکنون این دو ویروس به صورت همزمان در حال چرخش هستند و همین موضوع باعث شده علائم تنفسی در بیماران شدیدتر و مدت زمان بهبودی طولانیتر شود.
نقش رینوویروسها در افزایش فشار بر بیمارستانها
رینوویروسها معمولاً باعث سرماخوردگی خفیف میشوند، اما در شرایطی که سیستم ایمنی ضعیف باشد یا فرد دچار بیماری زمینهای باشد، میتوانند منجر به عوارض جدیتری مانند برونشیت و پنومونی شوند. نکته نگرانکننده این است که این ویروسها در فصل سرد سال بسیار پایدار هستند و روی سطوح سرد میتوانند تا چندین ساعت زنده بمانند.
جدول مقایسه علائم آنفلوآنزا و رینوویروس (سرماخوردگی)
| نشانه | آنفلوآنزا | رینوویروس (سرماخوردگی) |
|---|---|---|
| شروع بیماری | ناگهانی و شدید | تدریجی و ملایم |
| تب | تب بالا (۳۸.۵ تا ۴۰ درجه)، معمولاً ۳-۴ روز طول میکشد | تب خفیف یا بدون تب |
| بدندرد و لرز | شدید و شایع (درد عضلانی در سراسر بدن) | خفیف یا بدون درد عضلانی |
| خستگی و ضعف | شدید (ممکن است ۲-۳ هفته طول بکشد) | خفیف |
| عطسه و آبریزش بینی | گاهی اوقات | بسیار شایع (علامت اصلی) |
| گلودرد | گاهی اوقات | بسیار شایع (شروع بیماری) |
| سرفه | خشک و شدید | خلطدار و خفیف |
توصیههای اورژانسی برای پیشگیری از آنفلوآنزا و رینوویروس
مسئولان بهداشتی ضمن توصیه به رعایت بهداشت فردی و استفاده از ماسک، بر افزایش واکسیناسیون آنفلوآنزا تاکید کردهاند تا از شیوع بیشتر بیماری جلوگیری شود.
چه کنیم؟
- تزریق واکسن آنفلوآنزا (هنوز دیر نیست): با توجه به اینکه پیک بیماری در بهمنماه هنوز ادامه دارد، تزریق واکسن میتواند از ابتلا به نوع شدید بیماری جلوگیری کند. واکسن آنفلوآنزا روی رینوویروس تأثیری ندارد اما از عوارض آنفلوآنزای شدید پیشگیری میکند.
- استفاده از ماسک در فضاهای بسته و شلوغ: هر دو ویروس از طریق قطرات تنفسی (عطسه، سرفه، صحبت کردن) منتقل میشوند. ماسکهای جراحی معمولی برای پیشگیری کافی هستند.
- شستشوی مکرر دستها با آب و صابون (حداقل ۲۰ ثانیه): رینوویروسها به خصوص از طریق تماس دست با سطوح آلوده و سپس دست زدن به بینی یا چشم منتقل میشوند.
- تهویه مناسب محیطهای بسته (کلاسهای درس، ادارات، وسایل نقلیه عمومی): باز کردن پنجرهها هر ۱ ساعت به مدت ۵-۱۰ دقیقه، غلظت ویروس را در هوا کاهش میدهد.
- خودداری از حضور در مکانهای شلوغ در صورت داشتن علائم تنفسی: در صورت سرماخوردگی یا آنفلوآنزا، حداقل ۲۴ ساعت پس از قطع تب (بدون استفاده از داروی تببر) در خانه بمانید.
- رعایت فاصله فیزیکی (حداقل ۱ متر) با افراد بیمار.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر عوارض شدید هستند؟
- کودکان زیر ۵ سال (به ویژه زیر ۲ سال)
- زنان باردار
- بزرگسالان بالای ۶۵ سال
- افراد با بیماریهای زمینهای (دیابت، بیماری قلبی، بیماری ریوی مزمن مانند آسم و COPD، بیماری کلیوی، نقص ایمنی، چاقی شدید)
- افرادی که داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی مصرف میکنند (کورتیکواستروئیدها، شیمی درمانی)
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟ (علائم خطر)
- تب بالای ۳۸.۵ درجه به مدت بیش از ۳ روز بدون بهبود
- تنگی نفس یا احساس فشار در قفسه سینه
- خلط خونی یا سبز تیره
- گیجی، خوابآلودگی غیرعادی یا عدم هوشیاری (به خصوص در سالمندان)
- کم آبی شدید (عدم ادرار برای بیش از ۸ ساعت، خشکی دهان، گود رفتن چشمها)
- عدم بهبودی پس از یک هفته یا بدتر شدن ناگهانی علائم
در این موارد، به خصوص برای گروههای پرخطر، پزشک ممکن است داروهای ضدویروس (مانند اوسلتامیویر یا زانامیویر) را تجویز کند. این داروها در ۴۸ ساعت اول شروع علائم مؤثرترند.
باورهای غلط درباره آنفلوآنزا
- «سرماخوردگی را میتوان با آنتیبیوتیک درمان کرد»: خیر. آنفلوآنزا و رینوویروس هر دو ویروسی هستند. آنتیبیوتیک روی ویروسها هیچ اثری ندارد و فقط برای عفونتهای باکتریایی ثانویه (مثل پنومونی باکتریایی) استفاده میشود.
- «اگر یک بار آنفلوآنزا گرفتم، دیگر نمیگیرم»: خیر. ویروس آنفلوآنزا هر سال جهش مییابد و آنتیبادیهای سال قبل ممکن است در برابر سویه جدید مؤثر نباشند. به همین دلیل واکسن آنفلوآنزا هر سال تزریق میشود.
- «من واکسن زدم پس دیگر به آنفلوآنزا مبتلا نمیشوم»: واکسن ۴۰-۶۰٪ از ابتلا به آنفلوآنزای علامتدار جلوگیری میکند. اگر هم مبتلا شوید، بیماری خفیفتر خواهد بود و خطر بستری و مرگ به شدت کاهش مییابد.
سوالات متداول
آیا هنوز برای تزریق واکسن آنفلوآنزا دیر است؟
خیر. معمولاً پیک آنفلوآنزا در ایران از دی تا اواخر اسفند ادامه دارد. تزریق واکسن در بهمنماه هنوز میتواند از شما در برابر موج باقیمانده بیماری محافظت کند. ایمنی کامل ۲ هفته پس از تزریق ایجاد میشود. واکسن موجود در بازار برای سویههای پیشبینی شده همان سال مؤثر است.
تفاوت علائم آنفلوآنزا و کرونا چیست؟
تمایز بالینی آنها بدون تست تشخیصی بسیار دشوار است زیرا هر دو با تب، سرفه خشک، بدندرد، خستگی و گاهی از دست دادن بویایی/چشایی (در کرونا شایعتر) همراه هستند. اگر علائم تنفسی دارید، بهترین کار انجام تست سریع (Rapid Test) یا PCR است تا درمان مناسب (ضدویروس آنفلوآنزا یا کرونا) تجویز شود.
جمعبندی نهایی: آنفلوآنزا در ۲ استان تهران و هرمزگان بالاتر از سطح هشدار قرار گرفته و رینوویروسها نیز به شدت در حال گردش هستند. مسئولان بهداشتی ضمن توصیه به رعایت بهداشت فردی و استفاده از ماسک، بر افزایش واکسیناسیون آنفلوآنزا تاکید کردهاند. به خانوادهها و مراکز آموزشی توصیه میشود با رعایت فاصلهگذاری اجتماعی و تهویه مناسب محیطها، به کنترل شیوع بیماری کمک کنند. با توجه به روند افزایشی ویروسهای تنفسی، انتظار میرود مردم نسبت به علائم بیماری حساستر بوده و در صورت مشاهده علائم خطر (تنگی نفس، تب بیش از ۳ روز، گیجی) سریعاً به مراکز درمانی مراجعه نمایند. کارشناسان بهداشتی همچنان پیگیر وضعیت بیماریها هستند و اطلاعات بهروزی را در اختیار عموم قرار خواهند داد. از همین الان ماسک بزنید و دستهایتان را مرتب بشویید.