ارسال پرونده داروخانه‌های متخلف به تعزیرات

ارسال پرونده داروخانه‌های متخلف به تعزیرات / فروش غیرقانونی دارو و  داروخانه‌هایی که از مسیر اعتماد خارج شده‌اند 

ارسال پرونده داروخانه‌های متخلف به تعزیرات، برای مردم داروخانه همیشه نماد اعتماد، شفافیت و سلامت بوده است. جایی که بیمار بدون نگرانی قدم می‌گذارد و انتظار دارد نسخه‌اش دقیق، قانونی و اخلاقی تحویل داده شود. اما طی سال‌های اخیر، گزارش‌های متعدد نشان داده بخشی از شبکه داروخانه‌ای کشور از این مسیر فاصله گرفته‌اند؛ نه به‌خاطر فشار کمبود دارو، بلکه به‌دلیل ریشه‌دار شدن رفتارهایی که سلامت مردم را قربانی سود می‌کنند.
افزایش تخلفات باعث شده پرونده تعدادی از داروخانه‌ها به تعزیرات ارسال شود؛ اتفاقی که اگرچه نشانه برخورد قضایی است، اما نشانه‌ای جدی‌تر دارد: شبکه فروش دارو در برخی نقاط دیگر قابل اعتماد کامل نیست و نیاز به اصلاح اساسی دارد.

فروش غیرقانونی دارو؛ تخلفی که پایه نظام درمان را سست می‌کند

فروش خارج از ضابطه یکی از شایع‌ترین و خطرناک‌ترین تخلفات طی سال‌های اخیر بوده است.
در بسیاری از موارد دیده شده که برخی داروخانه‌های متخلف:

• داروهای تخصصی یا هورمونی را بدون نسخه پزشک به فروش می‌رسانند،

• داروهای کمیاب را با قیمت‌های چندبرابری عرضه می‌کنند،

• مکمل‌ها و ویتامین‌های نامعتبر را جای «محصول خارجی اصل» می‌فروشند،

• داروهای تاریخ‌گذشته یا با برچسب‌های دستکاری‌شده ارائه می‌کنند.

این تخلفات تنها یک جنبه اقتصادی ندارد؛ در بسیاری از موارد، مصرف داروی نادرست یا بی‌کیفیت می‌تواند به تشدید بیماری‌ها، تداخل دارویی یا آسیب‌های جدی منجر شود.
وقتی سلامت مردم تبدیل به کالای سودآور شود، دیگر نمی‌توان انتظار داشت که نظام درمان کارکرد واقعی خود را داشته باشد.

سبدفروشی؛ اجبار به خرید غیرضروری در پوشش ارائه خدمات درمانی

در خبر ویتامین های وارداتی با سود های طلایی شما متوجه این موضوع خواهید شد که یکی از تخلفات جدید و آزاردهنده، «سبدفروشی» است.
در این روش، داروخانه‌ها زمانی که بیمار برای دریافت داروی اصلی مراجعه می‌کند، شرط می‌گذارند که باید مکمل یا محصولات جانبی نیز خریداری کند.
بیمار که نیاز فوری دارد، در اغلب موارد مجبور به پذیرفتن این اجبار می‌شود.

تأثیرات این رفتار:

• افزایش غیرمنطقی هزینه درمان برای خانواده‌ها

• ایجاد بی‌اعتمادی عمومی نسبت به داروخانه‌ها

• گسترش مصرف غیرضروری مکمل‌ها

• باز شدن راه سودجویی شرکت‌های پخش و واردکنندگان مکمل

این رفتار نشان می‌دهد بخشی از بازار دارو از مسیر درمان فاصله گرفته و به «بازار مصرف‌سازی» تبدیل شده است.

پشت‌پرده تخلفات؛ فشار شرکت‌ها، ضعف نظارت و سودهای پنهان

تخلفات داروخانه‌ها معمولاً یک عامل ساده ندارند.
این رفتارها اغلب نتیجه سه عامل هم‌زمان هستند:
فشار شرکت‌های پخش و واردکنندگان:
برخی شرکت‌ها داروخانه‌ها را تحت فشار قرار می‌دهند که محصولات خاص را بفروشند؛ حتی اگر ضرورتی نداشته باشد.

ضعف نظارت میدانی:
با وجود قوانین متعدد، حجم زیاد داروخانه‌ها و محدود بودن بازرسان باعث شده برخی تخلفات تا مدت‌ها بدون برخورد باقی بماند.

سودهای پنهان و گردش مالی بزرگ بازار مکمل:
بازار مکمل‌ها گردش مالی عظیمی دارد. سود فروش یک مکمل در بسیاری از موارد چند برابر سود فروش یک داروی ضروری است؛ این تفاوت، مسیر تصمیم‌گیری برخی داروخانه‌ها را منحرف می‌کند.

ارسال پرونده به تعزیرات؛ برخورد لازم اما ناکافی

ارسال پرونده‌های متخلفان به تعزیرات حکومتی گامی مهم در کنترل این وضعیت است. تعزیرات می‌تواند:

• جریمه مالی سنگین اعمال کند،

• پروانه فعالیت را تعلیق یا لغو کند،

• داروخانه را مجبور به اصلاح روند فروش نماید.

اما با وجود اهمیت این برخوردها، واقعیت این است که برخوردهای مقطعی نمی‌تواند ساختار معیوب بازار را اصلاح کند.
در نبود اصلاحات سیستماتیک، تخلفات تنها از شکلی به شکل دیگر تغییر پیدا می‌کنند.

نقش آگاه‌سازی مردم؛ نقطه‌ای که می‌تواند جریان تخلف را متوقف کند

یکی از قدرتمندترین ابزارها برای کاهش تخلفات دارویی، آگاهی مردم است.
زمانی که مردم بدانند:

• فروش بدون نسخه چه داروهایی ممنوع است،

• قیمت دارو چقدر باید باشد،

• چه زمانی داروخانه حق تحمیل خرید ندارد،

• مکمل معتبر چه ویژگی‌هایی دارد،
  امکان سوءاستفاده کاهش پیدا می‌کند.

تادنا هلث در این مسیر نقش فعالی دارد؛ با انتشار گزارش‌ها، تحلیل‌ها و هشدارهای مبتنی بر واقعیت، تلاش می‌کند مردم نسبت به رفتارهای غیرقانونی بازار دارو حساس‌تر شوند.
وقتی مردم آگاه شوند، مسیر سوءاستفاده بسته خواهد شد.

جمع‌بندی؛ داروخانه‌های متخلف = نادیده گرفتن جان مردم، سلامت مردم خط قرمزی است که نباید قربانی سود شود

ارسال پرونده داروخانه‌های متخلف به تعزیرات نشان می‌دهد بحران تخلفات دارویی جدی‌تر از آن است که تصور می‌شود.
این وضعیت تنها با ترکیبی از راهکارهای زیر اصلاح خواهد شد:

• نظارت سختگیرانه و دائمی،

• اصلاح ساختار واردات و توزیع دارو،

• برخورد قاطع با سودجویان،

• و مهم‌تر از همه، افزایش آگاهی عمومی.

تا زمانی که این چهار بخش کنار هم قرار نگیرند، سلامت مردم همچنان در معرض تهدید بخشی از بازار ناسالم دارویی خواهد بود.