پروبیوتیکها و نقش آنها در سلامت بدن؛ چه انتظاری میتوان داشت؟
مصرف روزمره پروبیوتیکها میتواند مزایای متعددی برای بدن به همراه داشته باشد، هرچند میزان این تأثیرات به گونه باکتری مصرفی، دوز دریافتی و وضعیت سلامت هر شخص بستگی دارد. این میکروارگانیسمهای مفید در حفظ تعادل فلور روده نقش دارند و میتوانند بر سیستم دفاعی بدن، وزن، استخوانها و حتی بهبود زخم اثرگذار باشند؛ با این حال جایگزینی برای درمانهای تخصصی پزشکی محسوب نمیشوند.
۱. تسکین نشانههای سندرم روده تحریکپذیر
اختلال در تعادل میکروبی روده از عوامل مرتبط با IBS است که با نفخ، درد شکمی و تولید گاز همراه میشود. برخی گونههای پروبیوتیک با بازگرداندن این تعادل، میتوانند دفعات دفع، قوام مدفوع و در نهایت کیفیت زندگی بیمار را بهبود دهند.
۲. تقویت سیستم دفاعی بدن
این باکتریهای مفید با اثرگذاری بر متابولیسم و عملکرد سلولهای ایمنی، و همچنین تقویت موانع دفاعی طبیعی بدن، میتوانند در برابر برخی عفونتهای باکتریایی محافظت ایجاد کنند.
۳. کمک به تنظیم وزن بدن
برخی پژوهشها نشان دادهاند ترکیبی از سویههای Lactobacillus و Bifidobacterium ممکن است با کاهش دور کمر و چربی بدن همراه باشد. اثرگذاری احتمالی بر کلسترول و فشار خون نیز مطرح شده، اما برای نتیجهگیری قطعی نیاز به مطالعات بیشتری است.
۴. حمایت از فرایند بهبود زخم
در زخمهای عمیق یا مزمن، حضور میکروبهای مضر روند ترمیم را کند میکند. برخی شواهد نشان میدهد پروبیوتیکها میتوانند از دفاع طبیعی پوست پشتیبانی کرده و بازسازی بافت را تسریع کنند.
۵. تأثیر بر سلامت استخوان
میکروبهای روده از طریق کاهش التهاب و بهبود جذب کلسیم، منیزیم و ویتامینهای D و K میتوانند در حفظ تراکم استخوانی نقش داشته باشند.
۶. کاهش شدت واکنشهای آلرژیک
مصرف منظم برخی سویهها ممکن است در کنترل اگزما، تب یونجه و آلرژیهای غذایی مؤثر باشد، هرچند این اثر به نوع سویه و ماده حساسیتزا بستگی دارد و نباید جایگزین درمان دارویی شود.
۷. بهبود عدم تحمل لاکتوز
برخی گونهها با تولید آنزیم بتاگالاکتوزیداز به تجزیه لاکتوز کمک کرده و علائمی مانند نفخ و اسهال را کاهش میدهند؛ اگرچه این تأثیر در همه افراد یکسان نیست.
۸. نقش کمکی در درمان هلیکوباکتر پیلوری
افزودن برخی پروبیوتیکها به درمان استاندارد آنتیبیوتیکی میتواند نرخ ریشهکنی این باکتری را بالا برده و عوارض جانبی دارو را کم کند.
در نهایت باید توجه داشت که همه پروبیوتیکها اثر یکسانی ندارند و صرف وجود عبارت «پروبیوتیک» روی برچسب یک محصول، تضمینی برای برخورداری از تمام این فواید نیست.