شیوع کرونا؛ افزایش موارد کووید-۱۹ بدون شواهدی از موج شدید
پس از ماهها فروکشکردن تب کرونا، آمارهای تازه از شیوع کرونا و افزایش سهم موارد مثبت کووید-۱۹ در میان مبتلایان به عفونتهای تنفسی حکایت دارد؛ موضوعی که بار دیگر این سؤال را مطرح کرده است که آیا کشور در آستانه موج تازهای از کرونا قرار دارد؟
دکتر قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با اشاره به روند بیماریهای تنفسی در کشور میگوید: «اگرچه موارد کووید-19 در چند هفته گذشته روند افزایشی داشته است، به نظر میرسد این روند اکنون به ثبات رسیده و در حال حاضر شواهدی از شکلگیری یک موج شدید و خارج از کنترل وجود ندارد.»
وضعیت شیوع کرونا در کشور
به گفته رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، در هفته منتهی به ۷ شهریور، حدود ۸.۳ درصد و در هفته منتهی به ۱۴ شهریور، ۹.۱ درصد از مراجعان دارای علائم عفونتهای تنفسی، از نظر کووید-۱۹ مثبت بودهاند.
مرادی با تأکید بر اینکه این افزایش نیازمند توجه و مراقبت بیشتر است، اما نشانه یک وضعیت بحرانی نیست، میگوید: «در همین مقطع زمانی در سال گذشته نیز میزان مثبتشدن تست کووید-۱۹ در محدودهای مشابه قرار داشت.»
او میافزاید یکی از اهداف نظام دیدهبانی وزارت بهداشت، رصد عفونتهای تنفسی برای اطلاعرسانی به مردم و کمک به مراقبت و کنترل بیماریهاست.
به گفته مرادی، در کنار کووید-۱۹ و آنفلوانزا، سایر ویروسهای تنفسی نیز در گردش هستند. بنابراین شرایط فعلی بیش از آنکه موجب نگرانی عمومی باشد، نیازمند افزایش مراقبتهاست.
کووید-۱۹، آنفلوانزا و راینوویروس در کشور در حال گردش هستند
مرادی در پاسخ به این پرسش که آیا با موج جدیدی از بیماریهای تنفسی مواجه هستیم، میگوید: «بر اساس یافتههای نظام دیدهبانی عفونتهای تنفسی در چند هفته اخیر مانند برخی از کشورهای آسیایی مثل چین و کرهجنوبی و برخی از کشورهای اروپایی روند افزایش موارد کووید-۱۹ را شاهد هستیم، اما شواهدی از یک موج شدید و کنترلنشده وجود ندارد.»
او ادامه میدهد: «کووید-۱۹ در حال حاضر مانند بسیاری از ویروسهای تنفسی، یک بیماری بومی است و دورههای افزایش و کاهش دارد.»
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت همچنین درباره سویههای در گردش کرونا میگوید: «تا این مرحله شواهدی از ظهور سویهای که موجب تغییر جدی در شدت بیماری یا نیاز به اقدامات ویژه شود، نداریم.»
به گفته او، پایش و بررسی سویههای در گردش همچنان ادامه دارد و سویههایی که در حال حاضر در دنیا و کشور در گردش هستند، از نوع زیرگونههای اومیکرون هستند.
آیا شیوع کرونا باعث افزایش بستری شده است؟
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت درباره وضعیت بستری بیماران کووید-۱۹ میگوید: «افزایش موارد ابتلا الزاماً به معنای افزایش متناسب موارد شدید و بستری نیست.»
او تأکید میکند که در حال حاضر شواهدی از فشار غیرمعمول ناشی از کووید-۱۹ بر بیمارستانها گزارش نشده است.
با این حال، ابتلا به عفونتهای تنفسی و کووید-۱۹، بهویژه در افراد سالمند، میتواند موجب بیماری شدیدتری شود که نیاز به بستری داشته باشد.
مرادی درباره مرگومیر ناشی از کرونا نیز میگوید: «میزان مرگومیر اصلاً با دورههای شدید پاندمی قابل مقایسه نیست.»
با این حال، کووید-۱۹ همچنان میتواند برای سالمندان و افراد دارای بیماریهای زمینهای خطرناک باشد.
احتمال شکلگیری موج جدید کرونا وجود دارد؟
آیا احتمال شکلگیری موج جدید کرونا وجود دارد؟ مرادی در پاسخ میگوید افزایشهای دورهای کووید-۱۹ قابل انتظار است و نمیتوان وقوع آنها را بهطور کامل منتفی دانست.
او تأکید میکند که مهمترین موضوع، تشخیص زودهنگام افزایش موارد از طریق مراقبت و پایش مستمر و همچنین اطلاعرسانی به مردم درباره ضرورت مراقبت بیشتر از افراد پرخطر است.
بنابراین، افزایش موارد ابتلا به تنهایی به معنای شکلگیری یک موج شدید نیست و وضعیت بیماری باید بر اساس دادههای نظام مراقبت و شاخصهای مختلف ارزیابی شود.
تأمین و توزیع واکسن آنفلوانزا توسط وزارت بهداشت دنبال میشود
آنفلوانزا یکی دیگر از بیماریهایی است که در کنار سایر ویروسهای تنفسی در کشور در گردش است. مرادی درباره وضعیت آنفلوانزا میگوید: «الگوی گردش آنفلوانزا امسال با سال گذشته تفاوتهایی دارد و باید بر اساس دادههای نظام مراقبت تفسیر شود.»
به گفته او، در حال حاضر شواهدی از موج شدید آنفلوانزا وجود ندارد. در نمونههای بررسیشده نیز آنفلوانزای نوع B سهم قابلتوجهی داشته و نمونه غالب در این روزهاست.
مرادی درباره میزان تطابق واکسن آنفلوانزا با سویههای در گردش میگوید واکسن آنفلوانزا هر سال بر اساس سویههایی که احتمال گردش آنها پیشبینی میشود، بهروزرسانی میشود.
او درباره ضرورت تزریق واکسن آنفلوانزا نیز تأکید میکند: «توصیه اصلی متوجه گروههای پرخطر است، بهویژه سالمندان دارای بیماریهای زمینهای و افرادی که احتمال عوارض شدید در آنها بیشتر است.»
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت درباره وضعیت ظرفیت بیمارستانها نیز میگوید در حال حاضر شواهدی از ایجاد فشار غیرعادی بر ظرفیت بیمارستانها به دلیل آنفلوانزا و کووید-۱۹ وجود ندارد و این وضعیت به شکل مستمر پایش میشود.
مرادی درباره تأمین واکسن آنفلوانزا در کشور نیز میگوید: «در شرایط حاضر کشور، واکسن آنفلوانزا در چارچوب برنامه تأمین و توزیع وزارت بهداشت، توسط سازمان غذا و دارو همانطور که اطلاعرسانی کردهاند، دنبال میشود.»
داروهای کرونا و آنفلوانزا؛ پرهیز از خوددرمانی
این متخصص بیماریهای تنفسی درباره وضعیت داروهای مورد استفاده برای درمان کرونا و آنفلوانزا میگوید: «اغلب موارد عفونتهای تنفسی، بهویژه آنفلوانزا و کووید-۱۹، با درمانهای حمایتی و استراحت بهبود پیدا میکنند.»
او اضافه میکند برای مواردی که به درمان اختصاصی نیاز دارند نیز تاکنون کمبودی در درمانهای مورد نیاز گزارش نشده است؛ با این حال، درمان باید بر اساس تشخیص پزشک انجام شود و افراد از مصرف خودسرانه دارو پرهیز کنند.
ماسک برای افراد پرخطر و مبتلایان به علائم تنفسی
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای وزارت بهداشت با اشاره به ضرورت رعایت نکات پیشگیرانه در شرایط افزایش بیماریهای تنفسی، استفاده از ماسک را در اماکن پرتراکم و شلوغ توصیه میکند.
به گفته او، این توصیه بهویژه برای افراد پرخطر و کسانی که دارای علائم تنفسی هستند، اهمیت بیشتری دارد.
افراد دارای علائم تنفسی بهتر است تا زمان بهبود علائم، از حضور در اماکن شلوغ و تماس نزدیک با دیگران خودداری کنند تا احتمال انتقال بیماری به سایر افراد کاهش یابد.
هشدار درباره مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای وزارت بهداشت همچنین نسبت به مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک برای بیماریهایی مانند سرماخوردگی و کرونا هشدار میدهد.
او میگوید: «بیشتر عفونتهای تنفسی منشأ ویروسی دارند و آنتیبیوتیکها بر ویروسها اثری ندارند.»
به گفته مرادی، مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک علاوه بر احتمال ایجاد عوارض، میتواند به افزایش مقاومت میکروبی منجر شود. بنابراین مصرف این داروها باید بر اساس تشخیص و تجویز پزشک صورت گیرد.
جمعبندی وضعیت شیوع کرونا
بر اساس اظهارات رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، اگرچه شیوع کرونا و موارد مثبت کووید-۱۹ در هفتههای اخیر افزایش داشته، اما در حال حاضر شواهدی از شکلگیری یک موج شدید و کنترلنشده وجود ندارد.
با توجه به گردش همزمان کووید-۱۹، آنفلوانزا و سایر ویروسهای تنفسی، رعایت بهداشت تنفسی، توجه بیشتر به افراد پرخطر، استفاده از ماسک در محیطهای شلوغ و پرهیز از مصرف خودسرانه دارو میتواند در مدیریت شرایط فعلی اهمیت داشته باشد.